Fimo leir

Pyjama doll 6, upphafleg mynd frá michal_gubi.

það væri gaman að prófa svona Fimo leir.

Sólbökuð leirhús Taos Pueblo

Taos Pueblo; baked clay & sun, upphafleg mynd frá joaobambu.

Leirfólk frá Snailbooty

Twins after Dark, upphafleg mynd frá snailbooty.

Skemmtilegar leirstyttur úr einhvers konar postulínsleir.

Efnafræði og leir

C/9½ Redux Floating Blue, upphafleg mynd frá Tournette.

Leirmótun og glerjun leirs er mjög nátengt efnafræði. Sennilega verða allir sem vilja ná árangri með leir að læra smávegis í efnafræði til að geta sjálfir blandað sína glerunga.

Það hvernig leir myndast og hinir mismunandi eiginleikar eru hluti af jarðsögu heimsins. Leir sem er að harðna umbreytist úr deigi yfir í leðurhart efni sem auðvelt er að rispa í og síðan í brothættan leir. Eftir brennslu en komið allt annað efni, agnirnar hafa límst saman. Eftir glerungsbrennsluna þá hefur annað efni runnið yfir yfirborðið og bráðnað þar.

Það er líka nauðsynlegt að læra um efnafræði út af öryggissjónarmiðum og hollustuháttum. Glerungar eru sérstaklega varasamir.

Það eru til leirlistamenn sem sameina þetta, sjá t.d. flickr notandann http://www.flickr.com/photos/potier/ en hann er sérfræðingur í eitrunum og hefur skrifað bók um það. Hann býr gjarnan til sína glerunga úr úrgangsefnum úr verksmiðjum í nágrenni þess þar sem hann býr.

Meira um verkfæri

Nokkur áhugaverð verkfæri sem ég fann á chineseclayart
Verkfæri til að búa til hreistrið á drekum, mót fyrir flísar (asserted tile cutters), mótunarverkfæri (steel trim tools), sleði til að skera margar leirflísar í einu (multi slab cutter)

Verkfæri

Ég hef verið að vinna heima í leir og notað þá þau verkfæri sem til staðar eru í eldhúsinu hjá mér. Aðallega nota ég þó hendurnar. Ég nota skeiðar og hnífa til móta leirinn og sleifar til að berja hann til. Svo hef ég notað lítið skrúfjárn og nálar til að rista í leðurharðan leir.

Nú er hins vegar kominn tími hjá mér til að huga að betri verkfærum, ég sakna þess að hafa ekki heima hjá mér sérstök leirverkfæri eins og Ásrún er með í tímunum, sérstaklega finnst mér ég þurfa hnífa til að skera út leirinn og einhver verkfæri til slétta leirinn og búa til fíngerð form eins og andlitsdrætti.

Hér er mynd af leirverkfærum (pottery and clay sculpting tool kit) og er er upp talið nöfn á verkfærunum: "Loop Tool, Potter’s Rib. needle Tool, Ribbon Tool, Wood Modeling Tool, Toggle Clay Cutter, Synthetic Sponge and Scaper."

Tools of the trade

Höfuð

, upphafleg mynd frá Jeff Voorhees.

Ég ætla að prófa ap búa til lítið höfuð úr leir. Seinna ætla ég að prófa að gera stærri leirhöfuð sem eru opin að ofan og eru líka blómapottar þar sem gróðurinn flæðir niður eins og hár.

Ennþá ein leirbrúðan

, upphafleg mynd frá Taz etc..

Mér finnst þessar leirbrúður svo skemmtilegar og einfaldar. Það væri gaman að gera nokkrar brúður í þessum stíl

Málað á leir

, upphafleg mynd frá Taz etc..

Ég ætla að prófa að mála á rauðleir sem er aðeins brenndur einu sinni. Svona fígúrur væri sniðugar til að prófa það.

Leirbrúður

, upphafleg mynd frá Taz etc..

Ég ætla að prófa að gera leirlíkneski í svona stíl, ég held að þetta sé japönsk eða kínversk áhrif. Neflaust, langt á milli augna, ávöl og hringlaga form, eins og uppblásnar plastfígúrur. Hugsanlega sprettur þetta upp úr tölvuteikningu, auðveldast að teikna svona form í þrívíddarmyndum.

Höfuðið er í yfirstærð og gjarnan einhvers konar höfuð innan í höfði - svona eins og hetta sem lætur brúðuna líkja eftir dýri.

Sandmótun

P9270878, upphafleg mynd frá juicyrai.

"sand casting" er einhvers konar tækni til að búa til mót úr sandi.

Rjúpnaflokkur

Rjúpa Rock Ptarmigan, upphafleg mynd frá omarrun.

Ég var að skoða íslenskar myndaflokk um rjúpur. Ég er núna að klára rauðleirinn og ég gæti alveg hugsað mér að gera nokkrar rjúpur í vetrarbúningi og glerja þær með hvítum glerungi. Reyna að láta sjást sums staðar í brúnan leirinn svona eins og breytingu milii vetrar- og sumarbúnings.

Rjúpur hafa fallegt form sem fer vel í leir. Ég á litla leirstyttu af tveimur rjúpum í sumarbúningi frá Funa. Annars skrifaði ég á sínum tíma grein um rjúpur á íslensku Wikipedia.

Frá Ásrúnu: glerungar og leir, söluaðilar o.fl.

Þessar upplýsingar eru teknar beint af vefsíðu Ásrúnar

Um söluaðila:
1) P Guðmundsson ehf flytur inn vörur frá Potterycrafts LTD
P.Guðmundsson ehf.,
Sogavegi 146, 108 Reykjavík,
sími/fax 5532484, gsm 893-5701.
2) Glit (sölusíða)

Um leirinn
Rauðleir P 1320
Steinleir P1400
Leir fæst í 25 kg pokum. Ásrún brennir rauðleir P1320 í 1000°, 1200° ef aðeins er brennt einu sinni en 1260° þegar rauðleir er glerjaður með hábrennsluglerungum. Steinleir P1400 er alltaf brenndur fyrst í 1000° , síðan glerjaður og brenndur aftur í 1260°

Um glerunga:

Sjá glærur frá Ásrúnu um glerunga
Glerungagrunnur:
Pottaska Feldspar P3316 ( hlutföll 85% af Feldspar á móti 15% Whiting )
Whiting P3346

Litur saman við glerungagrunn:
BLÁTT Cobalt Carbonate P3402 1-3%
GRÆNT Copper carbonate P3404 3-7%
Járnoxýð P3411
hvítt/glært Titanium dioxide P3362 (3% fyrir hálfglæran 6% fyrir hvítan)
Í hafraglerung þarf auk þess Dolomite P3315 China clay P3309"

Önnur áhöld og efni:
Sigti 60 eða 100 (göt á tommu)
Vax (Wax emulsion resist P3384)

Hér er viðbót um það sem ég hef fundið um glerunga á Netinu

Eldfjallaglerungar 2005

frá Eldsto.is en þar eru dæmi um Búðardalsglerunga

Glerungalitir Terracolor

Glerungur me ð úraníum (ábyggilega baneitrað)

Svo er hér tengill í nám í keramikdeild myndlistaskólans í Reykjavík

Kogga og fleiri íslenskir leirlistamenn

Ein af fremstu leirlistamönnum á Íslandi er Kogga. Hún hefur sérstakan stíl og nú er ég að spá í hvernig hún fer að því að ná fram þessum litabrigðum á leirmunum. Það er sérstakur vefur www.kogga.is um hana en þar vantar því miður kaflann um tæknileg atriði. Ég skoðaði líka síðu um Koggu á UMM
og hún sagði mér akkúrat ekkert um list hennar. Ég velti fyrir mér hvaða tilgang svona vefir eins og UMM hafa. Mér virðist enginn tilgangur í dag fyrir almenning að slíku og sumt er bara stuðandi og sýnir hvað svona upplýsingaveitur eru á skjön við nútímann. það er löng klásúla á öllum síðum um höfundarréttarlög. Af hverju í ósköpunum eru ekki einhverjar myndir t.d. ein eða tvær hjá hverjum listamanni sem eru með CC höfundarréttarleyfi? Ef svo væri þá gætu skólanemar notað myndirnar til að kynna viðkomandi höfunda og búa til efni um myndlist. Ég gæti t.d. notað myndir frá íslenskum leirlistamönnum á þessu bloggi til að fjalla um leirlist hérlendis. Mér sýnist þessi vefur UMM vera alveg steinrunninn og þjóna litlum tilgangi í dag nema bara sem uppflettirit fyrir listfræðinga og þá sem stjórna sýningahaldi. Meira segja myndirnar af verkunum eru allt of litlar og óskýrar að þær gefa ekki nógu góða mynd af list viðkomandi. Svo fann ég engar myndir af verkum Koggu. Reyndar er sennilegt að þessi vefur sé bara nokkurra ára gamall og ekki haldið við.

Annars fann ég hérna vefsíður Kristínar um leirlist
hér sýnir hún hvernig hún býr til leirskál með laufblaðsmynstri

Hér er UMM síðan um Ólöfu Erlu Bjarnadóttur
og hér er vefsíðu Kirsuberjatréssins

Handverk og hönnun er með lista yfir leirlistamenn

Þóra Breiðfjörð
Kristín Sigfríður ( subba.is)
Helga Kristín Unnarsdóttir er með myndasíðu af verkum sínum
Anna Sigríður Hróðmarsdóttir (ash.is)

Ég sé líka sums staðar á sveitabæjum eru leirmunagerð eins og leirhestar.is
Um leirvinnustofuna Okkur

Leirhlutir sem ætlað er að snerta matvæli

Það geta verið ýmis eiturefni svo sem blý og cadmium í glerungi á leirmunum. Blý getur haft alvarleg áhrif á taugakerfið og valdið blóðleysi hjá fullorðnum en skert vitsmunaþroska barna. Kadmúm safnast fyrir í líkamanum og veldur nýrnatruflunum og beinskemmdum og getur haft áhrif á frjósemi.

Umhverfisstofnun hefur gefið út Nýjar reglur um leirhluti sem ætlað er að snerta matvæli en samkvæmt reglugerð frá 30. maí sem byggð er á tilskipunum Evrópusambandsins.

Glerungur á leirmunum getur innihaldið blý og kadmíum og reglugerðin kveður á um hvert hámark þessara efna má vera. Vísbendingar eru um að leirhlutir sem eru ríkulega litskreyttir geti innihaldið mikið magn af blýi, kadmíum og öðrum þungmálmum. Aldrei má nota leirhluti sem geymslu undir matvæli nema öruggt sé að þeir séu sérstaklega gerðir til þess. Sérstaklega skal varast að nota leirhluti undir súr matvæli eins og ávaxtagrauta, ávaxtasafa og vín.

Skrifleg yfirlýsing skal fylgja leirhlutum sem seldir eru á evrópska svæðinu. Leirhlutur er hlutur sem fást þegar blanda af kísil og leir er hert í eldi. í blöndunni getur einnig verið lítið magn lífrænna efna. Leirhluti má glerhúða, smelta og skreyta.

Sjá einnig glærurnar Leirhlutir og önnur umbúðaefni í snertingu við matvæli

Leirsvínahjörð í garðinum

Clay pigs in the courtyard of the Ha An (3), upphafleg mynd frá wwhyte1968.

Því miður skemmir næturfrost leirmuni, það er sennilega ekki hægt að sleppa svona leirdýrahjörð á beit í íslenskum görðum.

Laufblöð og dúkar

Clay Pressing - step 1, upphafleg mynd frá its a bronwyn.

Það er hægt að pressa mynstur og form í leir með því að nota laufblöð og svo útsaumaða dúka. Þetta er sama tækni og steingervingar - dýrin eru löngu horfin en mót þeirra varðveitist pressað í jarðveginn.

Rauður glerungur

Pottery stall, upphafleg mynd frá ryoko-sha.

Ég spurði Ásrúnu hvað a glerungslitur væri erfiðast að fá og hún sagði að það væri rauður þ.e. í hábrenndum leir og rauði litirnir væru oft eitraðir. Ég las einhvers staðar að úraníum hafi verið notað í sérstakan appelsínugulan lit.

Er hægt að glerja steina?

pottery, upphafleg mynd frá klikomatic.

þetta eru sjávarsorfin leirbrot. Ég er að spá í hvort hægt sé að glerja steina og/eða líma náttúrulega steina við leirmuni í glerungsbrennslu. Glerungur virkar jú líka sem eins konar lím og það verður að passa að glerungur sé ekki neðst á munum, annars festast þeir við ofninn.

Hverfi leirkerasmiða

Biker and pottery, upphafleg mynd frá sinosplice.

Sums staðar er leirkerasmíði stór atvinnugrein. Hér er mynd úr leirkerahverfinu í jingdezhen í Kína.